Ruka hadi kwenye maudhui
fluentbyear

KITENZI CHA KIHOLANZI

doen

kufanya; kutekeleza kitendo, kazi au shughuli (kwa mfano, kuosha vyombo, kufanya kazi ya nyumbani, kufanya manunuzi); pia hutumika katika maswali kuhusu mtu anafanya nini au anafanya kazi gani

  • Kitenzi kisicho cha kawaida

Ubadilishaji umbo

Gusa umbo lolote ili ulisikie. Sehemu inayobadilika iko kwa rangi.

Wakati wa sasa

  1. ik mimi ninafanya (wakati uliopo)
  2. jij wewe unafanya (isiyo rasmi, umoja)
  3. u wewe/ninyi mnafanya (rasmi, umoja wa heshima au wingi)
  4. hij/zij/het yeye anafanya (wakati uliopo)
  5. wij sisi tunafanya (wakati uliopo)
  6. jullie ninyi mnafanya (isiyo rasmi, wingi)
  7. zij (meervoud) wao wanafanya (wakati uliopo)

Wakati uliopita

  1. ik mimi nilifanya (wakati uliopita)
  2. jij wewe ulifanya (isiyo rasmi, umoja)
  3. u wewe/ninyi mlifanya (rasmi, umoja wa heshima au wingi)
  4. hij/zij/het yeye alifanya (wakati uliopita)
  5. wij sisi tulifanya (wakati uliopita)
  6. jullie ninyi mlifanya (isiyo rasmi, wingi)
  7. zij (meervoud) wao walifanya (wakati uliopita)

Perfect

  1. ik mimi nimefanya (timilifu)
  2. jij wewe umefanya (isiyo rasmi, umoja)
  3. u wewe/ninyi mmefanya (rasmi, umoja wa heshima au wingi)
  4. hij/zij/het yeye amefanya (timilifu)
  5. wij sisi tumefanya (timilifu)
  6. jullie ninyi mmefanya (isiyo rasmi, wingi)
  7. zij (meervoud) wao wamefanya (timilifu)

Wakati ujao

  1. ik mimi nitafanya (wakati ujao)
  2. jij wewe utafanya (isiyo rasmi, umoja)
  3. u wewe/ninyi mtafanya (rasmi, umoja wa heshima au wingi)
  4. hij/zij/het yeye atafanya (wakati ujao)
  5. wij sisi tutafanya (wakati ujao)
  6. jullie ninyi mtafanya (isiyo rasmi, wingi)
  7. zij (meervoud) wao watafanya (wakati ujao)

Conditional

  1. ik mimi ningefanya (masharti)
  2. jij wewe ungefanya (isiyo rasmi, umoja)
  3. u wewe/ninyi mngefanya (rasmi, umoja wa heshima au wingi)
  4. hij/zij/het yeye angefanya (masharti)
  5. wij sisi tungefanya (masharti)
  6. jullie ninyi mngefanya (isiyo rasmi, wingi)
  7. zij (meervoud) wao wangefanya (masharti)

Amri

  1. jij Tafadhali ifanye. (isiyo rasmi, umoja)
  2. u Tafadhali ifanyeni. (rasmi, umoja wa heshima)
  3. jullie Tafadhali ifanyeni. (isiyo rasmi, wingi)
  4. wij Tuifanye.
  5. jij (beleefd verzoek) Unaweza kufanya hili? (ombi la heshima, isiyo rasmi)
  6. u (beleefd verzoek) Tafadhali, mnaweza kufanya hili? (ombi la heshima, rasmi)

Hasi

  1. ik mimi siifanyi
  2. jij wewe huifanyi (isiyo rasmi, umoja)
  3. u wewe/ninyi hamuifanyi (rasmi, umoja wa heshima au wingi)
  4. hij/zij/het yeye haifanyi
  5. wij sisi hatuifanyi
  6. jullie ninyi hamuifanyi (isiyo rasmi, wingi)
  7. zij (meervoud) wao hawaifanyi
  8. ik (verleden tijd) mimi sikuifanya (wakati uliopita)
  9. ik (voltooid) mimi sijaifanya / sikuifanya (timilifu)

Kitenzi-jina

  1. infinitief kufanya
  2. stam shina la kitenzi (linatumika kwa "ik doe")
  3. voltooid deelwoord kitenzi cha wakati uliopita (tendwa)

Jinsi ya kutumia doen

Sentensi moja kwa kila wakati, jinsi watu wanavyosema.

  1. Wakati wa sasa

    Ik doe de afwas in de keuken.

    Ninaosha vyombo jikoni.

  2. Wakati wa sasa

    Wat doet u in het weekend?

    Mnafanya nini wikendi? (rasmi)

  3. Wakati uliopita

    Gisteren deed ik mijn huiswerk aan tafel.

    Jana nilifanya kazi yangu ya nyumbani mezani.

  4. Perfect

    Ik heb de boodschappen gedaan.

    Nimefanya manunuzi ya vyakula.

  5. Wakati ujao

    Morgen zal ik de afwas doen.

    Kesho nitaosha vyombo.

  6. Wakati ujao

    Vanavond ga ik de was doen.

    Usiku huu ninakwenda kufua nguo.

  7. Conditional

    Ik zou dat graag voor je doen.

    Ningefurahi kukufanyia hilo.

  8. Amri

    Kunt u dit alstublieft voor mij doen?

    Tafadhali, mngeweza kunifanyia hili? (rasmi)

  9. Amri

    Laten we samen de boodschappen doen.

    Tufanye manunuzi ya vyakula pamoja.

  10. Hasi

    Ik doe het vandaag niet, maar morgen wel.

    Siifanyi leo, lakini nitaifanya kesho.

  11. Kitenzi-jina

    Ik wil dit weekend iets leuks doen.

    Nataka kufanya kitu cha kufurahisha wikendi hii.

Ni vizuri kujua

  • "doen" ni kitenzi kisicho cha kawaida. Wakati uliopo ni "ik doe", "jij doet" na "wij doen". Wakati uliopita ni "deed" (umoja) na "deden" (wingi). Wakati timilifu ni "heb gedaan".
  • Tumia "doen" kwa vitendo na kazi za jumla: "de afwas doen" (kuosha vyombo), "boodschappen doen" (kufanya manunuzi), "huiswerk doen" (kufanya kazi ya nyumbani). Katika maswali, "Wat doe je?" humaanisha "Unafanya nini?" au "Unafanya kazi gani?"
  • "jij doet" hubadilika kuwa "doe jij" kitenzi kinapokuja kwanza, kama katika "Wat doe jij?" Hali hiyo hiyo inatumika kwa "je": "Wat doe je?" Tumia "doet u" kwa "wewe" au "ninyi" rasmi (umoja wa heshima au wingi), ambapo Kiswahili hutumia umbo la heshima la wingi: "Wat doet u?"
  • "doen" si kitenzi kinachotenganishwa. Wakati timilifu hutumia "hebben" pamoja na kitenzi tendwa "gedaan", kwa mfano "Ik heb het gedaan" (si "gedoen"). Wazungumzaji wa Kiholanzi mara nyingi hutumia wakati timilifu katika mazungumzo kuelezea matukio ya zamani.
  • Maana ya wakati ujao huonyeshwa kwa "zal"/"zullen", kama katika "ik zal doen" na "wij zullen doen". Katika mazungumzo ya kila siku, "gaan" pamoja na "doen" pia hutumika sana, kama katika "Ik ga het doen".
  • Kwa maombi ya heshima, tumia "Kunt u dit alstublieft doen?" (rasmi) au "Kun je dit doen?" (isiyo rasmi). Wakati wa masharti "zou doen" pia hulainisha maombi na matoleo.

Vitenzi kama hiki

Muundo uleule, kwenye vitenzi vingine: kitenzi kisicho cha kawaida.